Taśmy magnetofonowe

Dzięki uprzejmości Cesare Marchesini, założyciela strony soundfan.it postaram się przedstawić Wam zebrane przez niego informację przetłumaczone na nasz ojczysty język.

SZPULE

Taśmy nawijane są na szpule plastikowe lub aluminiowe, których średnica to 3.1/4 to 10.1/2” – w zależności od długości taśmy.

Tabela poniżej pokazuje czas nagrania przy różnej prędkości odtwarzania dla standardowych, długich i rozszerzonych taśm (jednej strony). W tabeli podane są wartości metryczne a także Anglo-Saskie.

TABELA

Podwójne (a także potrójne) taśmy ze zmniejszoną grubością są także dostępne na tych samych szpulach. Są one bardziej delikatne i wrażliwe na deformację niż standardowe czy długogrające taśmy. Były sporadycznie używane w profesjonalnym zastosowaniu.

bobine
Od lewej: 3.1/4″ (3M) – 5″(BASF) – 7″(SCOTCH) – 10.1/2″ (REVOX) CINE – 10.1/2″ (AMPEX) NAB

Odróżniamy trzy różne rodzaje mocowań szpul i ich blokad:

  • standardowa do użytku domowego CINE od 3.1/4″ do 10.1/2″ szpul
  • NAB dla szpul 10.1/2″ do domowego i profesjonalnego użytku. Magnetofony zawsze posiadają mocowanie z trzema wypustami i obrotową górną częścią umożliwiającą blokadę szpuli lub adaptora NAB
  • AEG DIN, stosowane w profesjonalych studiach nagrań. Taśma nawinięta jest bez szpuli i leży całą swoją powierzchnią na metalowej płycie (zwanej „bobby”) i zabezpieczona zamkiem. Mocowanie to nie jest kompatybilne z CINE lub NAB ale nie ma problemu z przystosowaniem szpuli w kilka minut.

attacchi
Od lewej: standardowy z zamkiem CINE – NAB adapter – NAB z aluminiowym HUB’em – AEG DIN

Jako ciekawostka należy nadmienić pomysł niemieckich inżynierów, którzy aby zredukować zniekształcenia nawijali taśmę na szpule stroną magnetyczną do zewnątrz – odwrotnie niż międzynarodowy standard.

Dlatego właśnie Telefunken Magnetophon M15 dostępny był w dwóch wersjach na rynek międzynarodowy (wersja A) i rynek niemiecki (wesja B) ze zmienionym blokiem głowic.

awind_bwind

Profesjonalne studyjne rekordery mogą używać większych (14″) szpul z taśmą tzw. „pancake” a także wyższych prędkości (30 ips) nagrywania lub do dłuższych nagrań przy standardowej prędkości.

pancakes
Po lewej: 10.1/2″ pancake z mocowaniem CINE do domowego i półprofesjonalnego zastosowania np. w  Revox, Teac, itd.
Po prawej: 14″ profesjonalny pancake z mocowaniem AEG DIN stosowany w studiach nagraniowych na maszynach np. Studer, Telefunken, Ampex, itd.

UWAGA!

  • Używanie większych profesjonalnych „pancake” w domowych magnetofonach może spowodować poważne, mechaniczne uszkodzenia sprzętu
  • Mieszanie różnych rodzajów szpul – plastikowych z aluminiowymi lub o różniej średnicy – może uszkodzić zarówno taśmę jak i szpule

 

RODZAJE TAŚM

W kilku słowach odróżniamy dwa rodzaje taśm:

  • przestarzałe taśmy octanowe
  • nowe na bazie poliestru

Można je łatwo odróżnić patrząc na nie pod światło – octanowe wyglądają na półprzeźroczyste. Starsze poliestrowe taśmy mają szklącą stronę zewnętrzną a strona magnetyczna jest matowa. Nowsze – zaczynając od roku 1970 aż do dziś – mają czarną, matową stronę zewnętrzną a strona magnetyczna jest lśniąca. W każdym rodzaju taśmy strona magnetyczna styka się z głowicami.

Wiedza z jakimi taśmami pracujesz jest bardzo ważna przy renowacji aby uniknąć uszkodzeń z powodu nie właściwego postępowania z taśmą. Różnego rodzaju taśmy mają różne właściwości fizyczne i chemiczne i muszą być traktowane w różny sposób.

acetato_poliestere
Zdjęcie: courtesy by Eddie Ciletti www.tangible-technology.com

Na przełomie lat testowano wiele tlenków metalu tak aby poprawić jakość i zredukować szumy i zniekształcenia a także poprawić dynamikę. Każda taśma była troszkę inna a każdy producent proponował inny poziom BIAS’u aby lepiej dopasować taśmę.

Upraszczając – tzw. BIAS jest to sygnał wysokiej częstotliwości (zwykle od 100000 do 150000 Hz lub więcej) rejestrowany na taśmie w tym samym czasie co właściwe nagranie. Został on przypadkiem odkryty w 1940 roku i znacznie poprawia jakość nagrania zmniejszając zniekształcenia. Częstotliwość diagonalna jest taka sama ale jej poziom musi być dostosowany do parametrów taśmy tak aby uzyskać jak najlepszy MOL (Maximum Output Level ) z jak najmniejszym THD (Total Harmonic Distortion).

To dlatego magnetofon musi być odpowiednio ustawiony do danej taśmy aby uzyskać jak najlepsze rezultaty.

W tabeli pokazano zalecane ustawienia dla magnetofonu Studer. Jest to tylko przykład i nie może być stosowany jako wzór dla wszystkich magnetofonów.

bias_tab

Lista najczęściej używanych taśm

TABELA

Poza RMGI i Zonal – taśmamy będącymi w ciągłej produkcji – większość z powyższych taśm nie jest już produkowanych ale można jest znaleźć na rynku wtórnym. Jeżeli szukasz takich używanych taśm musisz być bardzo ostrożny. Często są one uszkodzone lub nieodpowiednie do nagrywania muzyki.

UWAGA!

Taśmy wykorzystywane do zapisu danych np. Ampex / Quantegy 467 lub 797, 799, i 3M/Scotch 8207 nie nadają się do urządzeń audio.

Należy także zwrócić uwagę na syndrom tzw. „sticky tape” w taśmach Ampex 456 457 406 407 produkowanych od ’75 do ’90 i 3M/Scotch 226 227.

Można także spotkać taśmy słabej jakości tj. Sony SLH i AGFA PEM469 (która jest bardzo kiepska w porównaniu do bardzo dobrej 468).

Ponadto: Podstawowa różnica w profesjonalnych taśmach to wysoki lub niski współczynnik szumu.

  • wysoki współczynnik – droga, wysoka jakość, niskie zużycie głowic ale posiadają słyszalny efekt echa na nie nagranej części taśmy
  • niski współczynnik – tanie, niskiej jakości, wysokie zużycie głowic ale niski szum

KONSERWACJA I PRZECHOWYWANIE TAŚM

Taśma magnetyczna jest bardzo wytrzymałym nośnikiem – możesz nagrywać, odtwarzać  wiele razy, przycinać, łączyć ale musisz wiedzieć jak to robić.

  1. Po pierwsze – UNIKAJ KONTAKTU TAŚM Z POLEM MAGNETYCZNYM, np. telewizor, głośniki, mikrofon dynamiczny, mikrofalówka, transformatory. Pole magnetyczne może częściowo lub całkowicie skasować nagraną taśmę.
  2. Nie dopuszczaj do osadzania się kurzu na taśmie. Może to uszkodzić zarówno taśmę jak i głowicę. Po użyciu nie zostawiaj szpul z taśmą założonych na magnetofon. Zdejmij je, schowaj do pudełka i przechowuj w pozycji pionowej.
  3. Taśmy nagrane z jednej strony (pełne, połowa lub wielościeżkowe) powinny być przechowywane nawinięte na prawą szpulę ze startem od wewnętrznej strony szpuli.

To get the latest update of me and my works

>> <<